۱

previous pauseresume next

املاح و ساير مواد مغذی ضروری در بارداری

املاح وسایر موادمغذی ضروری در بارداری

روی:روی برای رشد ،ترمیم زخم وسلامت پوست ومو لازم است ویکی از مهم ترین املاح مورد نیاز دوران بارداری است .در طول بارداری روی به تکامل اندام های جنین ،استخوان بندی ،مغز ،چشم ها وسیستم ایمنی وعصبی کمک می کند.کمبود روی در دوران بارداری موجب کاهش رشد جنین وتولد نوزاد کم وزن می شود.کمبود روی به ویژه در خانم هایی که گوشت قرمز نمی خورند مشاهده می شود تامین میزان روی در سه ماهه ی سوم بارداری از تولد نوزاد نارس وافسردگی پس از زایمان پیشگیری می کند .ماهی وگوشت قرمز کم چرب از منابع غنی روی هستند .دانه کامل غلات ،لوبیا ،حبوبات ،مغز دانه ها از دیگر منابع روی هستند.

آهن :اهن نقش مهمی در تشکیل گلبول های قرمز خون داشته وبرای رشد وتکامل مغزی جنین لازم است .خانم ها باید از قبل از بارداری ازمنابع آهن در برنامه غذایی روزانه استفاده کنند تا از وضعیت خوبی برخوردار باشند .

-گوشت قرمز کم چرب مانند گوشت بره ،مرغ وسایر ماکیان ،ماهی ،زرده تخم مرغ ،حبوبات ،مغز دانه ها ،میوه های خشک ،محصولات تهیه شده از دانه کامل غلات وسبزی های برگ سبز از منابع خوب آهن هستند .

-کم خونی فقر آهن در دوران بارداری سبب زایمان زودرس ووزن کم هنگام تولد می شود.

-علایم کم خونی فقر آهن عبارنتد از خستگی زودرس ،بی حوصلگی وضعف عمومی ،نداشتن تمرکز حواس ،تهوع ،سرگیجه وسردرد ،سوزن سوزن شدن دست وپا ،ودر مراحل پیشرفته تر تنگی نفس وتپش قلب .

-جذب آهن وقتی با غذای غنی از ویتامین cهمراه باشد افزایش می یابد .به عنوان مثال همراه با غذا یک لیوان آب پرتقال نوشیده شود.

-جذب آهن موجود در منابع غذایی گیاهی مانند سبزی ها ،میوه ها ،حبوبات وتخم مرغ با مصرف منابع غذایی ویتامین سی افزایش می یابد .

-سبوس گندم ،قهوه ،چای ،کافئین ،شیر واگزالات موجود در اسفناج ،سبب کاهش جذب آهن می شوند .باید از خوردن همزمان این مواد با قرص آهن خوداری شود.

کلسیم :با توجه به نقش کلسیم در رشد استخوان ها ،دندان ها،ناخن وعملکرد ماهیچه ها وتکامل عصبی ،بنابراین مادر باردار باید از منابع کلسیم در برنامه غذایی روزانه خود استفاده کند .اگر مادر در دوران بارداری کلسیم مورد نیاز خودش را دریافت نکند وجنین از کلسیم استخوان مادر استفاده کند،خطر پوکی استخوان در سال های بعد برای مادر بیشتر می شود.کمبود کلسیم نه تنها خطر پوکی استخوان بلکه کمبود شدید آن خطر پره اکلامپسی (مسمومیت حاملگی )که در ارتباط با پر فشاری خون است را افزایش می دهد.

لبنیات مانند شیر ،ماست وپنیر (همه از نوع کم چرب ) وکشک از بهترین منابع کلسیم هستند .سبزی های برگ سبز تیره ،کلم بروکلی ،ماهی های کوچک مثل کیلکا وساردین که با استخوان خورده می شوند،انجیر خشک ،بادام وکنجد از منابع کلسیم هستند.

امگا ۳:امگا ۳بهترین نوع از اسیدهای چرب ضروری در بدن است.امگا ۳بعه سلامت قلب کمک می کند.همچنین برای رشد جفت وسلامت پوست لازم است.امگا ۳یکی از بهترین مواد مغذی برای سلامت مغز جنین است .زمانی که رشد مغز جنین در سه ماهه سوم افزایش می یابد،دریافت امگا ۳باید افزایش یابد.

کمبود امگا ۳می تواند منجر به اختلال در تکامل سیستم ایمنی وعصبی جنین شود.هم چنین خطر ابتلا به عفونت ها وبیماری ها در نوزادانی که دچار کمبود امگا۳هستند،افزایش می یابد .با توجه به اینکه امگا۳نیز مانند ویتامین  cو اسید فولیک نمی تواند در بدن تولید شودبنابراین باید از طریق رژیم غذایی روزانه دریافت شود.

ماهی ها وسایر غذاهای دریایی بهترین منابع امگا ۳هستند.ماهی های چرب غنی ترین منبع امگا ۳هستند.روغن بذر کتان وکانولا ومغز دانه ها مانند گردو از منابع امگا ۳ هستند.

ید:ید با تولید هورمون در رشد جسمی ومغزی جنین کمک می کند.کمبود آن در دوران بارداری منجر به اختلالات مغزی جنین وایجاد مشکلات دیدن ،شنیدن ،ناهنجاری های مادرزادی ،مشکلات عصبی ونقص جنین می شود.در صورتی که آب دریا حاوی ید باشد ،مهم ترین منبع طبیعی ید مواد غذایی دریایی مثل ماهی های آب های شور ومیگو می توانند باشند.ولی چون آب دریای شمال وجنوب در کشور ما ید کافی ندارند،ماهی نیز منبع خوبی از نظر ید نیست.ید مورد نیاز بدن باید از طریق نمک یددار تصفیه شده تامین شود.ید در تمام دوران باردری لازم است زیرا برای تکامل مغز جنین ،شنوایی وبینایی ضروری است .

فیبر:فیبرهای غذایی بخشی از گیاهان هستند وبیشتر مواد غذایی طبیعی مانند غلات کامل (گندم وجوی سبوس دار)،حبوبات ،سبزی ها،میوه های تازه وخشک شده(ترجیحا خام )ومغز دانه ها حاوی فیبرند.فیبر غذایی می تواند عملکرد وتنظیم سیستم گوارشی را بهبود داده واز یبوست جلوگیری کند،بنابراین یک رژیم غذایی فاقد فیبر موجب یبوست می گردد .فیبر در کنترل قند خون ،پر فشاری خون ،کلسترول خون وکاهش خطر پره اکلامپسی (مسمومیت حاملگی )نیز نقش مهمی دارد.

برخی از راه های افزایش دریافت فیبر:

-استفاده از آرد گندم (حاوی سبوس )مثل نان سنگک ونان جو ،ماکارونی سبوس دار ،برنج قهوه ای .

-استفاده از میوه ها وسبزی های تازه به جای سبزی های منجمد وخشک شده .

-استفاده از میوه های تازه ،سبزی های خام به عنوان میان وعده ،افزودن حبوبات پخته به سالاد وسوپ .